Dil Bilgisi Öğretimi

Dil Bilgisi, bir dilin dinleme, konuşma, okuma ve yazma gibi temel becerilerini destekleyen kurallar bütünüdür. Öğrenci bakımından Türkçenin yapısını oluşturan ve işleyiş kurallarını tanımlayan bilgilere sahip olmak oldukça önemlidir. Ancak bundan da önemli olan bu kuralların konuşma, yazma, dinleme ile ilgili dil etkinliklerinde kullanılmasıdır. Dolayısıyla dil bilgisi öğretimi kuramsal bilgilere değil, uygulamaya dayanmalıdır.

Bu yüzden dil bilgisi öğretiminde kuralların verilmesinin yanında bu kuralların kelime, cümle ve metin düzeyindeki uygulamaları amaçlanmıştır.

Türkçe öğretim programında Türkçenin kurallarıyla ilgili kazanımlar, öğrencilerin seviyelerine uygun olarak ve aşamalı bir biçimde verilmiştir. Dil bilgisinde kolaydan zora ilerleyen bir sıra izlenmiş olup konuların birbirleriyle ilişkilerine dikkat edilmiştir. Bu kural ve bilgilerin örneklerden hareket edilerek verilmesi daha doğru olacaktır. Derslerde konularla ilgili farklı uygulama örneklerinin yer aldığı çalışma kağıtlarının kullanılması konuların görsel materyallerle desteklenmesi öğrenimi kolaylaştırır.

Dil bilgisi ile ilgili kazanımların değerlendirilmesinde, kuralların metin veya cümle bütünlüğü içerisinde verilmesi diğer becerileri desteklemesi açısından son derece önemlidir.

TÜRKÇE DERSİ TEMEL DİL BECERİLERİ VE DİL BİLGİSİ ORANLARI

TEMEL DİL BECERİLERİ  ORAN (%)
DİNLEME 15
KONUŞMA 20
OKUMA 30
YAZMA 20
DİL BİLGİSİ 15

Dil bilgisi kazanımlarının verilmesinde okuma metinlerinden hareket edileceği gibi bağımsız metinlerden veya çalışma kağıtlarından da yararlanılabilir. Bir önceki yıl ele alınan dil bilgisi konularına yönelik hatırlatma niteliğinde etkinlikler düzenlenebilir.

DİL BİLGİSİ KAZANIMLARI

6. SINIF:

1. Kelimenin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama (yedi alt madde var; kök, gövde, yapı bakımından kelimeler gibi)
2. Kelime türleriyle ile ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama (9 alt madde var; isim, sıfat, zamir, edat gibi)

7. SINIF:

İlgili Yazı:  Doğru ve Etkli Konuşma Kuralları

1. Kelime türleriyle ile ilgili bilgi ve kuralları kavrama (8 alt madde var; fiil, kipler, çekimler)
2. Fiillerin yapı özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama. (2 alt madde var; fiillerin yapısı)
3. Fiil kiplerinde zaman ve anlam kaymasıyla ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama. (3 alt madde var,
4. Ek fiile ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama (4 alt madde var)
5. Zaman ve kip çekimlerindeki birleşik yapıların özellikleriyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama. (3 alt madde var)

8. SINIF:

1. Fiilimsiler ile ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama. (4 alt madde var)
2. Cümleyle ilgili bilgi ve kuralları kavrama ve uygulama. (11 alt madde var)
3. Anlatım bozukluklarını belirleme ve düzeltme (2 alt madde var)

Dil Bilgisi Türkçe Sözlük’te şöyle tanımlanmıştır: “Bir dilin ses, biçim ve cümle yapısını inceleyip kurallarını tespit eden bilim, gramer.” Dil bilgisi dilin kurallarını ortaya koyarak, şemalar düzenleyerek ve örnekler göstererek dilin genel ve özel kurallarını ortaya koyar. Böylece dilin daha çabuk ve daha düzgün öğrenilmesini kolaylaştırır.

Türkçe öğretiminde amaç dört temel dil becerisini kazandırmaktır. Dil bilgisi öğretimi bu dört temel becerinin temelini oluşturur. Ayrıca temel edebiyat eserlerinin daha iyi anlaşılmasında da dil bilgisi önemli bir yer tutar.

Dil bilgisi dille anlatışın şekillerini inceleyerek dilin düzgün şekilde öğrenilmesi ve kullanılmasını kolaylaştırır. Düşüncelerin ve duyguların doğru ve eksiksiz anlatılmasını sağlar.

Dil bilgisi, doğru düşünme, doğru konuşma, doğru yazmaya yardımcı bir çalışma alanıdır. Bu yüzden öğrenciler dilin imkanlarını, sınırlarını ve gücünü dil bilgisi öğretimiyle ortaya çıkarırlar. Okul öncesinde farkında olmadan edinilen ve kullanılan dil, Türkçe derslerinde bir sistem içinde verilerek incelik ve güzellikleriyle kullandırılmaya çalışılır.

İlgili Yazı:  Kaynak Gösterme İlkeleri Nelerdir?

Dil Bilgisi Öğretiminde Ağırlık Verilmesi Gereken Başlıca Beceri Alanları

1. Doğru Söyleyiş: Seslerin doğru telaffuz edilmesini, yanlış ve eksik söyleyişlerin düzeltilmesini sağlar.
2. Kelime Bilgisi: Bilinen veya bilinmeyen kelimelerin anlam, yapı, yazım yönlerinden incelenmesi ve kullanılmasını amaçlar.
3. Doğru cümle kurma: İyi ve sağlam cümlenin temeli dil bilgisi kurallarına uygun olmaya bağlıdır. Ögeler yerli yerinde olmalı, kelimeler tam ve eksiksiz olmalı, ögeler arasında uyum olmalıdır.
4. Yazım: Yazmada birliği sağlamak için kelimelerin doğru yazımını öğrenme.

5. Noktalama: Bir yazının anlaşılabilmesini kolaylaştırır ve anlamı etkili kılar.

Dil Bilgisi Öğretiminin Günümüzdeki Durumu:

Dil bilgisi öğretimi günümüzde belirli tanımları, kuralları, sayılı ve sınırlı örneklerle anlatmaktan ileriye gidememektedir. Öğrencilere beceri ve alışkanlığa dönüşmeyen bilgiler öğretilmektedir. Dil bilgisi çalışmaları metin çalışmalarıyla bağlantılı olarak verilmelidir. Kuralları ezberletmekten ziyade onların kullanımdaki yeri sezdirilip kavratılmaya çalışılmalıdır. Öğretmen dil bilgisi öğretme nedenlerini bilmeli ve öğrencilere dilimizin kurallarını öğrenmenin ne gibi faydası olacağını açıklamalıdır Öğretmenlerin çağdaş kuramlardan habersiz olmaları veya bunları uygulamamaları.

Dil Bilgisi Dersleri için Öneriler:

1. Hazır, soyut bilgilerden kaçınılmalı, bilgiler öğrencilerin yaşantılarından hareketle somutlaştırılmalıdır.

2. Dil bilgisi dersleri konuşma, dinleme, okuma, yazma gibi temel dil becerileri içinde işlevsel olarak yer almalıdır.

3. Dil bilgisi anlama ve anlatma etkinliklerini sağlamak için araç olarak kullanılmalı.

4. Dil konuları cümle bütünlüğü içerisinde verilmelidir.

5.Tek bir yöntemden hareket edilmemeli, konuya göre farklı yöntemler denenmelidir.

6. Dil bilgisi konuları birbirinden bağımsız değil, birbirini tamamlayacak şekilde işlenmelidir.

7. Dil bilgisi kurallarını ezberletmek değil, kuralları örneklerden hareket ederek sezme sağlanmalıdır.

8. Dil bilgisi konularının şekil ve işlev özellikleri birlikte ele alınmalıdır.

9. Dil bilgisi öğretimi öğrenciye dil bilinci ve sevgisi aşılayacak şekilde yapılmalıdır.

İlgili Yazı:  Anlatım Kuralları Nelerdir?

10. Kullanılan kitaplar modern dil bilimi yaklaşımına uygun olmalıdır.

11. Ders kitaplarındaki tutarsızlıklar ortadan kaldırılmalıdır.

12. Türkçe öğretim programının önerdiği yaklaşım, yöntem ve teknikler göz önünde bulundurulmalıdır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Next Post

Sessiz Okuma Tekniği

Pts Eki 5 , 2015
Göz hareketleri ve beyinde meydana gelir. Öğrencilerin akıcı ve hızlı okumalarını sağlar. Haftada bir defa belirli bir süre sessiz okuma çalışmaları yaptırılmalıdır.   Öğretmen de sessiz okuyarak örnek olmalıdır. Okuma sonunda okunan metinle ilgili olarak öğrenciler konuşturulmalıdır. Öğrenciler metinde ilgilerini çeken bölümleri yazılı veya sözlü olarak ifade etmelidirler. Bu sayfayı […]

Son Eklenenler